Ndërsa lufta e SHBA-Izrael kundër Iranit hyn në muajin e gjashtë, Uashingtoni tërhoqi anijen e tij të fundit luftarake nga Azia — një lëvizje që, sipas ekspertëve, dobëson aftësinë amerikane për të frenuar Kinën.

Për herë të parë, Azia mbetet pa asnjë anije amerikane portaerre. Këtë javë, Shtetet e Bashkuara zhvendosën portaerren e tyre të fundit në rajon — USS George Washington — nga Japonia drejt Lindjes së Mesme, për të zëvendësuar USS Abraham Lincoln, që ka qenë e vendosur pa ndërprerje për nëntë muaj. Lëvizja vjen ndërsa lufta e SHBA-Izrael kundër Iranit po zvarritet drejt muajit të gjashtë, dhe ka ngritur në ankth aleatët amerikanë në Azi.
Situata në USS Abraham Lincoln ka qenë e vështirë. Sipas raportimeve të shumta, në anije kishte mungesa ushqimi, ndërsa tualete e dushe të prishura kishin krijuar kushte johigjienike dhe probleme shëndetësore. Raportohet gjithashtu se të paktën një marinar u përpoq të hidhej nga bordi.
Tërheqja e USS George Washington nga rajoni i Azi-Paqësorit ndjek raportime të mëhershme këtë vit se SHBA-ja kishte zhvendosur pjesë të sistemit të saj të mbrojtjes raketore THAAD (Terminal High Altitude Area Defence) nga Koreja e Jugut për ta përdorur kundër Iranit, si dhe raportime të tjera se Uashingtoni ka reduktuar rezervat e veta të raketave dhe municioneve për të mbajtur luftën.
Të marra së bashku, këto zhvillime dëmtojnë projektimin e fuqisë amerikane në Azi dhe aftësinë e saj për t'u përballur me kërcënimet nga Kina, sipas William Yang, analist i lartë për Azinë Verilindore në International Crisis Group. "Nëse e shohim këtë si pjesë të një tendence më të gjerë … sigurisht që po krijon një ndikim mbi efektivitetin e përgjithshëm të frenimit rajonal të udhëhequr nga SHBA-ja ndaj Kinës", tha Yang për lëvizjen e USS George Washington.
Ndërsa anija e fundit amerikane ka lënë zonën — të paktën për momentin — flota kineze ka dalë gjithnjë e më shpesh përtej të ashtuquajturës "Zinxhirit të Parë të Ishujve", vija që shtrihet nga veriu i Japonisë përmes Tajvanit dhe Filipineve veriore deri në Borneo. Kjo vijë mbrojtëse e Luftës së Ftohtë ishte projektuar fillimisht për të mbajtur nën kontroll Pekinin, por kohët e fundit nuk i ka penguar portaerret kineze Liaoning dhe Shandong të lëvizin drejt Paqësorit Perëndimor.
Në një zhvillim tjetër shqetësues për aleatët amerikanë, aktiviteti i rojës bregdetare kineze është intensifikuar që nga qershori në ujërat në lindje të Tajvanit, të cilat mbivendosen me zonat ekonomike ekskluzive të Japonisë dhe Filipineve, sipas Yang. "Këto operacione detare janë të drejtuara kundër Taipeit, kundër Manilës, kundër Tokios", tha Yang për Al Jazeera. "Pjesë e tyre është edhe testimi i reagimit të SHBA-së ndaj këtyre operacioneve dhe i aftësisë amerikane për t'u përgjigjur."
Ja Ian Chong, politolog dhe ekspert sigurie në Universitetin Kombëtar të Singaporit, tha se aleatët amerikanë mund të shqetësohen se Kina do të bëhet edhe më e guximshme ndërsa SHBA-ja zhvendos asetet ushtarake drejt perëndimit. "Mendoj se aleatët dhe partnerët e SHBA-së mund të pyesin veten nëse kjo lëvizje i jep [Kinës] më shumë besim për të testuar dhe shtyrë. Kjo nga ana tjetër mund të vërë më shumë presion mbi ta", tha ai.
Chong vlerësoi se rivendosja e portaerres ka reduktuar një pjesë të fleksibilitetit operacional amerikan, edhe pse aleatët mund të gjejnë ngushëllim në faktin se pjesa dërrmuese e forcave amerikane mbetet në rajon. Zona e Azi-Paqësorit strehon rreth 375.000 personel ushtarak dhe civil amerikan të caktuar në Komandën e Paqësorit të SHBA-së, dhjetëra mijëra prej të cilëve janë të stacionuar në Korenë e Jugut dhe në Japoni.
Për Chong, rivendosja është më shumë simbolike e ndryshimeve në strategjinë amerikane ndaj Azisë, e cila nën presidentin Trump i sheh aleatët rajonalë si ata që duhet të marrin rolin kryesor në mbrojtjen e tyre, megjithatë me mbështetjen e SHBA-së. Strategjia Kombëtare e Mbrojtjes e SHBA-së për vitin 2026 kërkon rritjen e "ndarjes së barrës me aleatët dhe partnerët në mbarë botën" për t'u përballur me kërcënimet nga Kina, Koreja e Veriut, Rusia dhe Irani.
Strategjia gjithashtu u kërkon aleatëve në Evropë dhe Azi që të ngrenë shpenzimet ushtarake në 3.5 për qind të prodhimit të brendshëm bruto (PBB) dhe shpenzimet e lidhura me sigurinë në 1.5 për qind të PBB-së deri në vitet 2030. Koreja e Jugut, Tajvani dhe Japonia janë zhvendosur shpejt drejt rritjes së shpenzimeve mbrojtëse, ndërsa Taipei njoftoi këtë javë se synon të rrisë shpenzimet mbrojtëse në vitin 2027 me 18 për qind.
Sekretari i Mbrojtjes i Filipineve, Gilberto Teodoro Jr, kërkoi muajin e kaluar që shpenzimet mbrojtëse të ngrihen në 4 për qind të PBB-së për t'u përballur me Kinën, ndërsa Manila ka lëvizur për të thelluar bashkëpunimin e saj të sigurisë me Tokion dhe, më në heshtje, me Taipein.
Invalidët e UÇK-së, familjarët e dëshmorëve dhe të të zhdukurve, si dhe viktimat e dhunës seksuale gjatë luftës që jetojnë jashtë vendit lirohen nga tarifat për dokumente. Vendimi i MPJD-së është në fuqi që nga 14 tetori 2026.

