Ambasadori shqiptar në Londër: Ndaloni “gjuetinë” e shqiptarëve, kriza e 2022-shit ka marrë fund

Ambasadori i Shqipërisë në Mbretërinë e Bashkuar, Uran Ferizi, ka nisur një kundërsulm publik ndaj asaj që e quan një fiksim politik e mediatik me shqiptarët, tri vjet pasi fluksi i varkave të vogla drejt brigjeve britanike arriti kulmin. Sipas tij, ai valë kalimesh të vitit 2022 ishte reale, por e jashtëzakonshme dhe jetëshkurtër — dhe prej kohësh ka mbaruar në statistikat zyrtare.

Ferizi tha se rreth 12.000 persona nga Shqipëria mbërritën në Britani me varka të vogla katër vjet më parë, një shifër që një pjesë e klasës politike të krahut të djathtë dhe e mediave e mban ende në qendër të debatit. Ai e cilësoi këtë vëmendje si “të çmendur” dhe “histerike”, duke iu drejtuar veçanërisht partisë Reform UK të Nigel Farage-it, të cilën e ftoi të ndalojë atë që e quajti “Albanian-spotting” — “gjuetinë” e shqiptarëve.

Për të mbështetur qëndrimin e tij, zyra e ambasadorit ka përgatitur një raport prej 10 faqesh, të bazuar kryesisht në të dhënat e Ministrisë së Brendshme britanike dhe të Migration Observatory në Universitetin e Oksfordit. Sipas dokumentit, 12.658 shqiptarë kaluan Kanalin Anglez në vitin 2022, një rritje dramatike që megjithatë përbënte vetëm rreth 1% të emigracionit të përgjithshëm afatgjatë në Britani atë vit. Pas kulmit, numri i mbërritjeve ra ndjeshëm dhe analiza e ambasadës sugjeron se pjesa më e madhe e këtij grupi tashmë është larguar nga vendi.

Ferizi lidh valën e kalimeve të parregullta me politikën e vizave. Sipas raportit, aplikantët shqiptarë kishin një normë miratimi prej vetëm 65,5% gjatë periudhës 2018–2025, ndërsa vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor arrinin rreth 90%. Më shumë se 70.000 aplikime shqiptare për viza janë refuzuar. Ambasadori nuk pretendon se refuzimet shkaktuan drejtpërdrejt rritjen e kalimeve, por ngre mundësinë që mbyllja e rrugëve ligjore t’i ketë bërë disa të rinj shqiptarë më të cenueshëm ndaj kontrabandistëve dhe trafikantëve të qenieve njerëzore.

“Kur rruga ligjore është jashtëzakonisht e vështirë, nuk mund të flasësh për rrugën e parregullt sikur të dyja nuk kanë asnjë lidhje me njëra-tjetrën”, tha Ferizi.

Ambasadori, përvoja e parë e të cilit me Britaninë ishte si adoleshent që hyri fshehurazi në vend përpara se më vonë të studionte matematikë në Universitetin e Oksfordit, ka fajësuar edhe një pakicë të zëshme në politikë e media. “Një pakicë e zhurmshme në politikën dhe median britanike e ka mbajtur gjallë krizën e emigracionit shqiptar shumë kohë pasi ajo përfundoi në të dhënat zyrtare”, tha ai.

Ai përshkroi edhe një përvojë personale gjatë një konference të Reform UK vitin e kaluar. “Kontakti i drejtpërdrejtë ka tendencë ta prishë këtë histori. Unë mora pjesë në konferencën e Reform UK vitin e kaluar dhe, deri në fund të një kuizi në një pub, tavolina ime kishte arritur në përfundimin se ambasadori shqiptar ishte ‘në fakt në rregull’. Reform do t’i bënte më shumë mirë Britanisë duke trajtuar papunësinë e të rinjve dhe mirëqenien sociale, sesa duke u marrë me ‘Albanian-spotting’”, tha ai. Sipas Ferizit, ky perceptim është “ngjitës”: “Konservatorët dhe, për fat të keq, edhe disa në qeveri, mund të duken më të interesuar të konkurrojnë me titujt e Reform UK sesa të shqyrtojnë provat.”