Alarm në Mekë: Arabia Saudite rrëzon dronin e hutive pranë qytetit më të shenjtë të Islamit

Një dron i nisur drejt Mekës u kap dhe u shkatërrua përpara se të futej në hapësirën ajrore të ndaluar të qytetit më të shenjtë të Islamit, ka deklaruar Arabia Saudite, duke e cilësuar sigurinë e pelegrinëve një "vijë të kuqe" (red line).

Zëdhënësi i koalicionit të udhëhequr nga Arabia Saudite, Turki al-Maliki, tha se Forcat Mbretërore Saudite të Mbrojtjes Ajrore ndërpritën dronin armiqësor mbrëmjen e së martës, para se ai të depërtonte në zonën e ndaluar. Al-Maliki e dënoi incidentin si një përpjekje për të frikësuar besimtarët dhe për të dëmtuar civilët, duke paralajmëruar se siguria e dy xhamive të shenjta dhe e pelegrinëve është "vijë e kuqe".

Të martën, autoritetet saudite lëshuan një alarm sigurie në Mekë, për herë të parë pas vitit 2017, kur hutitë u përpoqën për herë të fundit të shënjestronin zonën e shenjtë. Alarmi u hoq pas vetëm disa minutash. I njëjti sinjal u aktivizua edhe për Taifin dhe Xhedën, qytetin e dytë më të madh të vendit. Ishte hera e parë në gati një dekadë që një alarm sigurie aktivizohej në Mekë.

Hutitë, grupi kryengritës jemenas i afërt me Iranin, e kundërshtuan me forcë versionin saudit. Një burim ushtarak huti, në një deklaratë për agjencinë jemenase të lajmeve SABA, refuzoi çdo pretendim se forcat e grupit përbëjnë kërcënim për Mekën apo vendet e tjera të shenjta islame. "Ne e mohojmë kategorikisht se ekziston ndonjë kërcënim nga Jemeni i drejtuar ndaj qytetit të Mekës apo ndaj ndonjë vendi tjetër të shenjtë", tha ai, duke e cilësuar akuzën "dezinformim". Në të shkuarën, hutitë kanë mohuar se shënjestrojnë Mekën, duke pohuar se nuk godasin vende të shenjta.

Incidenti vjen në një fazë të përshkallëzimit të mprehtë të një konflikti që nisi në vitin 2015, kur Arabia Saudite ndërhyri në Jemen pasi hutitë pushtuan Sanan dhe rrëzuan qeverinë e njohur ndërkombëtarisht. Armëpushimi i ndërmjetësuar nga OKB-ja në prill 2022 i ndaloi në masë të madhe goditjet hutie mbi territorin saudit, por armiqësitë u rindezën pasi grupi shpalli në korrik një bllokadë ndaj transportit detar saudit dhe vuri nën kontroll nyje kritike në vijën bregdetare të Bab al-Mandebit. Në fillim të shtatorit, grupi lëshoi raketa dhe dronë kundër objektivave në mbarë Arabinë Saudite. Rijadi i akuzon kryengritësit hutitë për goditje ndaj objekteve civile dhe ekonomike në mbretëri.

Koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite deklaroi se do të përgjigjet "me vendosmëri" ndaj goditjeve hutie mbi zona urbane, që të martën lënduan 13 persona në qytetet saudite Khamis Mushait, Abha dhe Taif.

Pesha e shënjestrës e shpjegon reagimin. Në Mekë ndodhet Qabja, vendi më i shenjtë i Islamit, drejt të cilit kthehen gjatë lutjeve të përditshme dy miliardë myslimanë në botë. Haxhi, një nga pesë shtyllat e Islamit, duhet kryer të paktën një herë në jetë nga çdo mysliman. Në fund të majit të këtij viti, Arabia Saudite priti rreth 1,7 milionë myslimanë për sezonin e haxhit, ndërsa mes shtatorit dhe tetorit 2025 Meka priti më shumë se 11,7 milionë pelegrinë për umre. Haxhi është kufizuar vetëm gjatë pandemisë së COVID-19 në vitin 2020, kur Rijadi ndaloi myslimanët e huaj të kryenin pelegrinazhin.