341 mijë franga ndihmë sociale: Zvicra i mbyll derën çiftit nga Kosova pas 28 vjetësh

Afro tri dekada në Zvicër nuk mjaftuan. Një çift nga Kosova, që jeton në këtë vend që nga viti 1998, ka humbur edhe shkallën e fundit të betejës ligjore për qëndrim: Gjykata Supreme Federale e Zvicrës ka refuzuar ankesën e bashkëshortëve kundër vendimit të autoriteteve të Cyrihut për të mos ua rinovuar lejet e qëndrimit.

Aktgjykimi, i datës 21 gusht 2026 me numër reference 2C_256/2026, mbështetet në tri arsye kryesore: varësinë afatgjatë nga ndihma sociale, integrimin e pamjaftueshëm në tregun e punës dhe mungesën e lidhjeve të konsiderueshme shoqërore me popullsinë vendase. Gjykata la në fuqi vendimet e instancave të mëparshme dhe arriti në përfundimin se interesi publik për përfundimin e qëndrimit të tyre mbizotëron ndaj interesit privat të çiftit për të vazhduar jetën në Zvicër. Sipas gjykatës, as kohëzgjatja e qëndrimit dhe as lidhjet familjare të krijuara atje nuk e çonin integrimin e tyre ekonomik dhe shoqëror në nivelin që do të justifikonte zgjatjen e lejeve.

Shifrat zënë vendin qendror në dosje. Bashkëshortët kanë jetuar me ndihmë sociale për afërsisht 24 vjet: nga viti 1998 deri në vitin 2011 dhe sërish nga shkurti i vitit 2015 deri në shtator të vitit 2025. Vetëm për periudhën nga viti 2015 deri në shtator të vitit 2024, shuma e përfituar arriti në 341.908,50 franga zvicerane.

Rrugëtimi i familjes në Zvicër nisi me një kërkesë për azil. Burri, i lindur më 1963, dhe gruaja, e lindur më 1965, të martuar që nga viti 1987, mbërritën në vitin 1998 bashkë me dy fëmijët e tyre, të lindur më 1987 dhe 1991. Kërkesa për azil u refuzua në gusht të vitit 1999. Në maj të vitit 2001, familjes iu lejua qëndrimi i përkohshëm, sepse autoritetet vlerësuan se largimi i saj nuk mund të zbatohej në mënyrë të arsyeshme në atë kohë.

Fëmijët ndoqën një rrugë tjetër: të dy fituan shtetësinë zvicerane në vitet 2007 dhe 2008. Prindërit morën në mars të vitit 2013 leje qëndrimi për arsye të veçanta humanitare nga Zyra e Migracionit e Kantonit të Cyrihut. Lejet u zgjatën disa herë, derisa autoritetet vendosën të mos i rinovonin më.

Në gjykim u peshua edhe gjendja shëndetësore e të dyve. Gjykata pranoi se bashkëshortët kishin probleme shëndetësore, por theksoi se këto nuk e shpjegonin plotësisht mungesën e tyre në tregun e punës. Burri u konsiderua i aftë për punë të lehta fizike, me konfirmimin e fundit mjekësor në dosje që datonte nga shkurti i vitit 2024. Gjatë gjithë kësaj kohe, ai kishte punuar vetëm rreth tre vjet në tregun e rregullt të punës.

Gruaja vuan nga miopia, një problem i lindur me shikimin. Përveç një prove pune pesëditore si pastruese në vitin 2010, ajo nuk kishte asnjë përvojë tjetër pune të dokumentuar. Një raport i qershorit 2018, i hartuar nga një mjeke okuliste për institucionin e sigurimit invalidor, vlerësonte se ajo mund të kryente pa kufizime kohore një punë të përshtatur. Sipas aktgjykimit, ajo nuk kishte mësuar gjuhën gjermane dhe nuk kishte shfrytëzuar masat mbështetëse që i ofroheshin.