20 të dëbuar nga SHBA-ja zbresin në Liberi — vetëm fillimi i një marrëveshjeje për 1.200 veta

Njëzet persona zbritën të enjten në aeroportin ndërkombëtar Roberts në Monrovia të Liberisë, të dëbuar nga Shtetet e Bashkuara në një vend që nuk është i tyri. Ata janë grupi i parë i një dërgese që pritet të arrijë deri në 1.200 veta gjatë vitit të ardhshëm.

Të mbërriturit ishin kryesisht shtetas të vendeve të Amerikës Latine, si Venezuela dhe Kuba. Pas uljes, grupi hipi në një autobus dhe u largua nga autoritetet liberiane pa iu lejuar të fliste me gazetarët.

Fluturimi vjen pas një marrëveshjeje mes Uashingtonit dhe Monrovias, e shpallur të martën, që parashikon transferimin e deri 1.200 të dëbuarve në vendin afrikan. Kjo është pjesë e një prirjeje në rritje të ashtuquajturave "dëbime në vend të tretë" nën administratën e presidentit amerikan Donald Trump, ku shtetasit e huaj dërgohen në shtete të treta.

Që kur mori detyrën për mandatin e dytë presidencial në vitin 2025, Trump ka arritur marrëveshje me të paktën 35 vende për të pranuar të dëbuar nga vende të treta, sipas organizatës jofitimprurëse Human Rights First. Në këmbim, disa prej këtyre vendeve kanë përfituar ndihma financiare dhe marrëveshje tregtare. Senatorët demokratë vlerësuan në shkurt se të paktën 40 milionë dollarë ishin shpenzuar për marrëveshje të tilla gjatë vitit të parë të mandatit të dytë të Trumpit. Vetë Liberisë, Shtetet e Bashkuara i akorduan këtë vit 5 milionë dollarë për "aktivitete të menaxhimit të migracionit".

Megjithatë, Ministria e Informacionit e Liberisë ka hedhur poshtë raportimet se pranoi dëbimet për motive financiare. "Transferimi i personave në Liberi nuk është një transaksion me shkëmbim përfitimesh", thuhet në deklaratën e ministrisë. "Liberia nuk ka kërkuar dhe as nuk ka marrë asnjë kompensim apo premtim shpërblimi në këmbim të pëlqimit të saj për të marrë pjesë në program."

Ministri i Informacionit, Jerolinmek Piah, i tha agjencisë Reuters se Organizata Ndërkombëtare për Migracionin dhe agjencia e OKB-së për refugjatët do të ndihmojnë në ofrimin e shërbimeve për të dëbuarit. Sipas deklaratës së të martës, personat e sjellë në Liberi do të lejohen të aplikojnë për azil dhe janë "të lirë të largohen nga vendi kur ta dëshirojnë". Liberia ka theksuar gjithashtu se të dëbuarit nuk janë "kriminelë dhe nuk po ndiqen penalisht në asnjë mënyrë".

Ministria e mbrojti pjesëmarrjen e vendit me argumente historike. "Liberia, kombi i parë i pavarur i zezakëve në kontinentin afrikan, ka një histori të gjatë të pranimit të njerëzve që kërkojnë strehim nga krizat politike dhe të tjera", thuhet në deklaratë. "Në fakt, vetë Liberia u themelua si strehë për skllevërit e liruar nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe pjesë të tjera të botës."

Nga ana tjetër, kritikët kanë ngritur pyetjen nëse vendet më të vogla në Afrikë dhe gjetkë po përdoren si "vend hedhjeje" për të dëbuarit amerikanë dhe nëse emigrantët e dërguar me forcë jashtë do të kenë qasje të mjaftueshme në burimet që u nevojiten. Disa i kanë cilësuar këto dëbime në vend të tretë si tepër ndëshkuese, duke i lënë migrantët dhe azilkërkuesit të bllokuar në vende ku ndonjëherë nuk flasin as gjuhën.