1.3 milionë euro për Arkivat e Kosovës: rindërtim nga themelet te kulmi

Lagështia dhe temperaturat e pakontrolluara kanë qenë prej vitesh armiku i heshtur i dokumenteve më të vjetra të shtetit. Tani, objekti qendror i Agjencisë Shtetërore të Arkivave të Kosovës në Prishtinë po hyn në fazën e tretë dhe përfundimtare të një rindërtimi që prek gjithçka, nga themelet deri te kulmi.

Vlera e përgjithshme e këtij investimi kapital kalon 1.3 milionë euro. Sekretari i Përgjithshëm në Ministrinë e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Bislim Bislimi, ka shpjeguar se faza aktuale kap një shumë të saktë dhe se ndërhyrja nuk kufizohet te muret.

"Ky projekt që po e zbatojmë në fazën e tretë është në vlerë 1 milion e 333 mijë euro. Përfshin trajtimin e tërësishëm nga kulmi deri te themelet, ndryshimin e të gjitha sistemeve, nga ndriçimi, klimatizimi dhe të tjera, që garantojnë ruajtje të plotë për materialin", tha Bislimi.

Qëllimi është i qartë: depot e arkivit të përmbushin standardet më të larta ndërkombëtare për ruajtjen e dokumenteve me vlerë kombëtare. Sistemet e reja pritet ta zgjidhin problemin e kahershëm të lagështisë dhe të temperaturave, duke i përafruar kushtet me ato të arkivave botërore.

Ndërtimi nuk po zhvillohet vetëm në kryeqytet. Paralelisht me Prishtinën, po ngrihen objektet e reja të arkivave ndërkomunale në Gjilan dhe në Mitrovicë, ndërsa në Prizren po zgjerohen kapacitetet ekzistuese.

Krahas betonit, institucioni thekson edhe anën digjitale të punës. Sipas Bislimit, ritmi i skanimit të fondeve arkivore është shumëfishuar brenda një kohe të shkurtër.

"Një komponent shumë me rëndësi i investimeve është digjitalizimi, ku tashmë ne kemi tejkaluar numrin prej 9 milionë dokumenteve të digjitalizuara, ndërsa në vitin 2024 e kemi pasur vetëm një milion", tha ai.

Me përfundimin e plotë të kësaj faze brenda pak vitesh, Kosova pritet t'i plotësojë të gjitha nevojat për hapësira fizike dhe teknike për ruajtjen e sigurt të trashëgimisë së saj dokumentare.